| Ortak Bayramlar |
| Salı, 10 Mart 2009 22:51 |
|
Samandağ'ın en ilginç özelliklerinden birisi kuşkusuz bayramlarıdır. Sosyal yaşamda birbirinden etkilenen insanlar inançlarını da birlikte geliştirmişlerdir. Her inancın kendine özgü bayramları olmakla birlikte yüzyıllardır bir arada yaşayan farklı inançtaki insanlar aynı bayramları kutlamayı gelenek haline getirmişlerdir. Bu etkileşimin en bariz örneklerini Alevi Kardeslerimizin dini bayramlarında görürüz. Daha önce bahsettiğimiz üç semavi dinin (Yahudilik, Hıristiyanlık ve Müslümanlık) bayramlarını kutladıkları için yıl içerisinde kutladıkları bayram sayısı 100'ü geçer. Bu bayramlardan bir kısmı şunlardır. • Vaftiz Bayramı (Kıddes): 6 Ocak'ta kutlanır. Peygamber Yahya'nın (Yuhanna) isa Mesihi Ürdün Nehrinde vaftiz ettiği gündür. Hıristiyanlar ve Aleviler aynı gün ve aynı adla kutlarlar. • Milad Bayramı (Miled): Dünyada Noel adıyla kutlanan bu bayram 24 Aralık'ı 25'ine bağlayan gece kutlanır. isa Mesihin doğum yıldönümüdür. Paskalya (Diriliş) Bayramı isa Mesihin diriliş günü. Çarmıha gerildikten üç gün sonra dirilen ve havarilerine göründükten sonra göğe yükselen Mesih İsa adına kutlanır. Bu bayram ayrıca yumurta bayramı olarak da bilinir. Aleviler bu bayramı kendi geleneklerine göre herise yaparak Hıristiyanlardan 14 gün önce kutlarlar. Hristiyanlar ise bayram arefesinde gece yarısından sonra kilise bahçesinde toplanıp şenliklerle kutlarlar. Ertesi gün (Pazar) öğleden sonra yine kilisede toplanır; ayin düzenlenir ve herkes yanında getirdiği genelde kırmızı renge boyanmış yumurtaları tokuşturur. Yumurtanın kırılması dirilişi sembolize eder. Yumurta tokuşturmak isteyen kişi “Bırrrışşş” (meydan okuma) diyerek karşıdakileri yumurta tokuşturmaya davet eder. • Yumurtası kırılan kaybetmiş sayılır ve kırılan yumurtayı rakibine verir. Bu arada “İsa dirildi ” diye başlayan bir ilahi Arapça ve Yunanca Karisimi olarak söylenir ve tokuşturma süresince sürekli tekrarlanır. • Barbara Bayramı (Bırbara): Bu bayram diğerlerinden farklı bir şekilde kutlanır. Hıristiyanlar 4 Aralıkta, Aleviler ise 14 gün sonra kutlarlar. Bu bayramda buğday, nohut gibi tahıllar haşlanır(ferike) üzerine şeker serpiştirilir ve aile içinde yenilir.Genellikle yakın komşulara dağıtılır. • Çarmıh (Haç) Bayramı (Salip): 14 Eylülde kutlanır. Tarım bayramı olarak ta anılır. Klasik usullerle tarım yapanlar kış sebzesinin tohumlarını bu bayramdan sonra atarlar. Bayramdan önce atılan tohumların verim vermeyeceği, bayramdan sonra atılanların ise çok bereketli olacağı inancı hakimdir. • Evvel Temmuz (Musa'nın Havarileri bayramı): Her yıl 14 Temmuzda kutlanır. Yöre halkı tarafından genellikle yaz bayramı diye bilinir. Alevilerde geleneksel olarak Kurban kesenler dışında son yıllarda terk edilmeye başlansa da kırsal kesimlerde hala önemsenen bir bayramdır. Temmuz bayramı ilk çağlarda Fenikelilerin bereket tanrıçası Temmuz adına kutlanırdı. Ayrıca Fransız ihtilalinin de yıl dönümüdür. • Yılbaşı (Res-ül Sene): Her yıl 14 Ocakta kutlanır. Arap Alevisi vatandaşlar arasında her ne kadar yılbaşı bayramı olarak bilinse de Alevi din adamları Çıkış Bayramı olduğunu ifade ederler. Hz. Musa'nın İbranileri Mısırdan, Firavunların zulmünden kurtardığı gündür. Bir anlamda mazlumların zalimlere karşı direnişini sembolize eder. Aleviler arasında en yaygın kutlanan bayramlardan birisidir. Komşu, akraba veya bir din büyüğünün evi ziyaret edilir. Gündoğumu manasında da algılanan bir bayramdır. Bu yüzden ziyaretler genelde sabah erken saatlerde gerçekleştirilir. Bu bayram için çeşitli börek türü ikramlar hazırlanır ve gelen konuklara sunulur. Gelen misafirler yanlarında mutlaka tatlı getirirler. Çoluk çocuklar ev ev dolaşarak bayram harçlığı toplarlar. • Meryem Ana Bayramı: Her yıl 15 Ağustosta kutlanır. Mesih İsa'nın annesi Meryem'in ölüm yıldönümüdür. Aleviler ve Rum Ortodoks Hıristiyanlar aynı günde geleneklerine göre kutlarlar. Ermenilerin daha farklı bir kutlama yöntemleri vardır. Ermeniler bayramı mutlaka Pazar gününe denk getirirler. Bu yüzden 15 Ağustosun Pazar gününe denk gelmediği günlerde ayın 15'ine en yakın Pazar günü kutlanır. Bunun Dünyanın değişik ülkelerine dağılmış Samandağ Ermenilerinin daha rahat olabilmeleri, hafta sonlarında işlerini bırakabilmeleri gibi çeşitli nedenleri vardır. |